Đường dẫn để đọc file PDF:
TS. NGUYỄN NGỌC THẠCH
TUYÊN NGÔN TDOS VÀ TỪ ĐIỂN THUẬT NGỮ TDOS
TDOS MANIFESTO AND TDOS TERMINOLOGY DICTIONARY
(Kiến tạo hạ tầng dữ liệu thời gian cho kỷ nguyên Trí tuệ nhân tạo)
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH,
7/2026
LỜI MỞ ĐẦU
Lịch sử phát triển của công nghệ số luôn được thúc đẩy bởi sự xuất hiện của những lớp hạ tầng dữ liệu mới.
Internet đã kết nối con người.
Điện toán đám mây đã chuẩn hóa hạ tầng tính toán.
Dữ liệu lớn (Big Data) đã mở ra khả năng phân tích ở quy mô chưa từng có.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên một bước ngoặt trong cách con người nhận thức và ra quyết định.
Tuy nhiên, hầu hết các hệ thống số hiện nay vẫn chủ yếu xử lý dữ liệu về đối tượng, sự kiện, không gian và giao dịch, trong khi chiều thời gian mới chỉ được sử dụng như một dấu thời gian (timestamp) để ghi nhận sự kiện.
TDOS được hình thành từ một giả định nền tảng:
Thời gian không chỉ là thước đo của sự kiện, mà còn là một lớp dữ liệu có cấu trúc, phản ánh trạng thái động của con người và các hệ thống.
Chúng tôi gọi lớp dữ liệu này là Temporal Data.
Và chúng tôi tin rằng Temporal Data sẽ trở thành một trong những hạ tầng dữ liệu quan trọng của thế kỷ XXI.